Depresja poporodowa - test

depresja poporodowa test.jpg

Edynburska Skala Depresji Poporodowej - to krótki test, który służy do wstępnego szacowania, czy kobieta cierpi na depresję poporodową. Została stworzona, by pomóc lekarzom pierwszego kontaktu rozpoznawać objawy depresji poporodowej u matek.

Edynburska Skala Depresji Poporodowej – do czego służy?

Idealnie byłoby, gdyby badanie kobiet z wykorzystaniem Edynburskiej Skali Depresji Poporodowej było standardową i powszechną procedurą, wykonywaną przez lekarzy pierwszego kontaktu, położne, pielęgniarki środowiskowe, ginekologów i pediatrów mających kontakt z noworodkiem i niemowlęciem. Niestety, mimo że wypełnienie testu zajmuje zwykle około 5 minut, kobiety są o to proszone zdecydowanie zbyt rzadko.

Samodzielne wypełnienie poniższego testu nie zastępuje badania lekarskiego, może jednak pomóc w decyzji, by skorzystać z konsultacji z psychologiem, psychoterapeutą lub lekarzem psychiatrą. Formalnie diagnozę depresji poporodowej może postawić jedynie lekarz psychiatra, to on prowadzi też leczenie farmakologiczne, jeśli okaże się ono potrzebne. Konsultacja z psychologiem lub psychoterapeutą służy natomiast wsparciu emocjonalnemu kobiety, pomocy w radzeniu sobie z trudnymi emocjami, lepszemu rozumieniu swojego stanu i pomocy w zaplanowaniu potrzebnej mamie pomocy.  (Więcej na temat tego, gdzie szukać pomocy, pisaliśmy tutaj.)

Poniżej zamieszczamy test – Edynburską Skalę Depresji Poporodowej – wraz z instrukcją i punktacją.

 

Instrukcja stosowania Edynburskiej Skali Depresji Poporodowej EPDS

1.       Młodą matkę należy prosić o podkreślenie odpowiedzi najlepiej pasującej do jej samopoczucia w ciągu ostatnich 7 dni.

2.       Należy uzyskać odpowiedzi na wszystkie 10 punktów.

3.       Matka musi udzielać odpowiedzi samodzielnie. Nie wolno dopuścić do omawiania odpowiedzi z kimś trzecim.

4.       Matka powinna wypełnić ankietę osobiście, chyba że nie zna języka lub ma kłopoty z czytaniem. *

 

Edynburska Skala Depresji Poporodowej (EPDS)

J.L. Cox, J.M. Holden, R. Sagovsky

Ponieważ ostatnio urodziłaś dziecko, chcielibyśmy wiedzieć, jak się czujesz. Proszę, podkreśl odpowiedź, która najlepiej oddaje twoje uczucia podczas ostatnich 7 dni (a nie tylko w dniu dzisiejszym).

W ciągu ostatnich 7 dni:

Początek formularza

1.       Potrafiłam śmiać się z różnych spraw i dostrzegać ich jasną stronę

  • W takim samym stopniu jak zawsze
  • Niezupełnie tak samo jak dawniej
  • Zdecydowanie mniej niż dawniej
  • Nie potrafiłam

2.       Z radością wypatrywałam przyszłych zdarzeń i spraw:

  • W takim samym stopniu jak zawsze
  • W nieco mniejszym stopniu niż dawniej
  • Zdecydowanie mniej niż dawniej
  • Praktycznie w ogóle nie

3.       Miałam nieuzasadnione poczucie winy, gdy coś się nie udawało:

  • Tak, w większości przypadków
  • Tak, w niektórych przypadkach
  • Niezbyt często
  • Nie, nigdy

4.       Czułam się zmartwiona lub wylękniona bez specjalnego powodu:

  • Nie, nigdy
  • Raczej nie
  • Tak, czasami
  • Tak, bardzo często

5.       Czułam się przerażona lub wpadałam w panikę bez specjalnego powodu:

  • Tak, dość często
  • Tak, czasami
  • Nie, nie bardzo
  • Nie, nigdy

6.       Przytłaczały mnie różne sprawy:

  • Tak, przez większość czasu i nigdy nie umiałam sobie z nimi poradzić
  • Tak, czasami nie potrafiłam radzić sobie tak dobrze jak dawniej
  • Nie, przez większość czasu radziłam sobie zupełnie nieźle
  • Nie, radziłam sobie tak samo dobrze jak dawniej

7.       Czułam się tak nieszczęśliwa, że miałam trudności ze snem:

  • Tak, przez większość czasu
  • Tak, czasami
  • Niezbyt często
  • Nie, nigdy

8.       Byłam smutna i czułam się przygnębiona:

  • Tak, przez większość czasu
  • Tak, dość często
  • Niezbyt często
  • Nie, nigdy

9.       Czułam się tak nieszczęśliwa, że wybuchałam płaczem:

  • Tak, przez większość czasu
  • Tak, dość często
  • Tylko czasami
  • Nie, nigdy

10.   Przychodziło mi do głowy, by zrobić sobie krzywdę:

  • Tak, dość często
  • Czasami
  • Praktycznie nigdy
  • Nigdy

Edynburska Skala Depresji Poporodowej - wyniki

Punktację liczy się następująco:

- pytania 1, 2, 4: odpowiedzi punktuje się 0,1,2,3 – zgodnie z rosnącym nasileniem objawów;

Przykład 1.

1.       Potrafiłam śmiać się z różnych spraw i dostrzegać ich jasną stronę

  • W takim samym stopniu jak zawsze (0)
  • Niezupełnie tak samo jak dawniej (1)
  • Zdecydowanie mniej niż dawniej (2)
  •  Nie potrafiłam (3)

- pytania 3, 5, 6, 7, 8, 9, 10 – punktuje się odwrotnie: 3,2, 1, 0

Przykład 2.

3.       Miałam nieuzasadnione poczucie winy, gdy coś się nie udawało:

  • Tak, w większości przypadków (3)
  • Tak, w niektórych przypadkach (2)
  • Niezbyt często(1)
  • Nie, nigdy (0)

Całkowity wynik otrzymujemy sumując wszystkie punkty z 10 odpowiedzi.

Wynik graniczny 10 punktów może świadczyć o problemach emocjonalnych u matki.

Kobiety które uzyskają 12 – 13 punktów prawdopodobnie cierpią na depresję poporodową – wskazana jest konsultacja psychiatryczna.

Twierdząca odpowiedź na ostatnie pytanie nawet bez punktacji powyżej 10 wymaga interwencji psychiatry.

 

Polskie tłumaczenie skali EPDS ukazało się w książce: „Depresja u kobiet. Zaburzenia nastroju związane z cyklem rozrodczym.”, M. Steiner, K. A. Yonkers, Via Medica, Gdańsk 1999. Użytkownicy skali mogą ją powielać bez uzyskania dodatkowej zgody, pod warunkiem, że będą respektować prawa autorski, którymi dysponuje British Journal of Psychiatry, poprzez podanie na wszystkich używanych egzemplarzach nazwisk autorów, pełnego tytułu skali oraz źródła:

Cox J. L., Holden J.M., Sagovsky R. Detection of postnatal depression: development of the 10-item Edinburgh Postnatal Depression Scale. Br. J. Psychiatry 1987; 150:782-786.